Сальмонелла SALMONELLA ABORTUS EQUI ИЗОЛЯТЫНЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН АНЫҚТАУ
Аннотация, Материалы и методы, Введение, Результаты и обсуждение, Вклад авторов, Благодарности, Конфликт интересов, Ссылки
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.51452/cajvs.2026.3(015).2163Ключевые слова:
Salmonella abortus equi; серологиялық сәйкестендіру; биологиялық қасиеттері; эпизоотиялық штамм; жылқы сальмонеллезінен туындаған түсікАннотация
Фон және мақсат. Жылқы шаруашылығында сальмонеллезден туындайтын аборт мәселесі әлі де өзекті болып отыр. Бұл жағдай эпизоотиялық Salmonella abortus equi штамдарының айналымымен байланысты. Осы зерттеудің мақсаты – Солтүстік Қазақстан облысының Айыртау ауданынан алынған абортталған бие ұрығынан бөлініп алынған эпизоотиялық изоляттың биологиялық қасиеттерін жан-жақты сипаттау және оның таксономиялық тиесілігін анықтау.
Материалдар мен әдістер. Таза культура Дригальскийдің кезең-кезеңімен себу әдісі арқылы бөлініп алынып, кейін типтік колониялар таңдап алынды. Таксономиялық идентификация морфологиялық, культуральдық, биохимиялық және антигендік қасиеттердің кешенді бағалануы негізінде, Bergey’s Manual of Determinative Bacteriology анықтамалығында көрсетілген критерийлерге сәйкес жүргізілді. Атап айтқанда, жасуша морфологиясы, дифференциалды-диагностикалық қоректік орталардағы өсу ерекшеліктері, ферментативтік белсенділік спектрі және поливалентті және монорецепторлы сарысулармен агглютинация реакциясы арқылы антигендік құрылымы зерттелді.
Нәтижелер. Зерттелген изолят грамтеріс, қозғалғыш таяқша тәрізді бактериялар екендігі анықталды. Олар факультативті анаэробтар болып табылады, типтік колониялар түзіп, күкіртсутек түзеді. Биохимиялық қасиеттері глюкозаны қышқыл және газ түзе отырып ашытуымен, лактоза мен сахарозаны ашытпауымен, индол және уреаза реакцияларының теріс болуымен, сондай-ақ цитратты пайдалану қабілетімен сипатталды. Агглютинация реакциялары поливалентті Salmonella сарысуларының (A, B, C, D және E) және монорецепторлы O-IV және O-XII сарысуларының әсерімен спецификалық реакция беріп, оның В серологиялық тобына жататынын көрсетті. Қозғалғыштық антигендері H-c (I фаза) және H-1,6 (II фаза) антигендік формуласына сәйкес келді: O:4,12:c:1,6.
Қорытынды. Фенотиптік және антигендік белгілердің жиынтығы зерттелген изолятты Salmonella enterica subsp. enterica serovar Abortus equi ретінде идентификациялауға мүмкіндік берді. Алынған нәтижелер оның эпизоотиялық маңыздылығын растайды және жылқылардағы сальмонеллездік аборттың типтік қоздырғышының сипаттамаларына сәйкес келеді.
